Tussen kaders en kansen

Welkom op de speciale pagina met extra’s voor de KoersKaart ‘Tussen Kaders en Kansen’.

Hier kan je bij enkele stappen extra verdieping vinden.

Tips voor vraagstukselectie

Kies een vraagstuk waar meerdere dimensies op gespannen voet staan

Deze KoersKaart gaat jullie bijeenkomst begeleiden rondom een eigen vraagstuk, waarbij het kan en mag schuren. Wat voor vraagstukken zijn geschikt voor deze KoersKaart? Dit kan gaan om:

• een eigen vraagstuk rond jouw ambtelijk vakmanschap
• een teamvraagstuk, iets waar jullie tegenaan lopen
• een beleidsvraagstuk, denk aan opgavegericht werken
• een participatievraagstuk
• een organisatie vraagstuk

Bij voorkeur is het een vraagstuk waarin het gaat over jouw/jullie eigen ambtelijk vakmanschap: iets waar je mee zit, waar het schuurt of waar je graag kansen wil ontdekken en waar meerdere dimensies met elkaar op gespannen voet staan.

Tips voor groepssamenstelling

Probeer ervoor te zorgen dat alle dimensies aan tafel aanwezig zijn

Deze KoersKaart is bedoeld om met elkaar een open gesprek te voeren en daarbij het gesprek ook open te houden, zonder al te snel richting conclusies of oplossingen te springen.

Daarbij helpt het om de groep zo samen te stellen dat deze ook de breedte van de opgave vertegenwoordigt. Maak daarom een overzicht van mogelijke partners om aan tafel uit te nodigen en probeer ervoor te zorgen dat álle perspectieven aan tafel zitten.

De drie hoofddimensies zijn:

• Politiek/doelstellend & Financieel/doelmatig
• Maatschappelijk/extern & Ambtelijk/intern
• Moreel/rechtvaardig & Juridisch/rechtmatig

Ik zweer/verklaar dat ik dit ambt op een eerlijke manier heb gekregen.
Dat betekent:

• Ik heb voor dit ambt gekozen.
• Ik ben niet omgekocht en heb ook niemand omgekocht. Niet met giften en niet met beloftes.
• Ik heb eerlijke informatie gegeven en heb niets verzwegen wat voor dit ambt van belang kan zijn.

Ik zweer/beloof de Koning en de Grondwet trouw te zijn en Nederland als goed ambtenaar te dienen. Dat betekent:

• Ik werk in het algemeen belang voor onze samenleving en zet mij daar volledig voor in.
• Ik werk integer en behandel iedereen rechtvaardig, gelijkwaardig en met respect.
• Ik ga zorgvuldig om met informatie. Ik draag bij aan een open overheid en weet ook dat ik vertrouwelijke informatie geheim moet houden.
• Ik gedraag mij volgens onze wetten, het recht en de gedragsregels die verder voor mij gelden.

Politieke kaders

• Wat staat er in het regeerakkoord of in andere akkoorden?
• Welk politiek sentiment heerst?
• Wat is de positie van de bewindspersonen?
• Welke visie is er op de opgave voor de (verre) toekomst?

Maatschappelijke kaders

• Welke behoefte bestaat er in de maatschappij?
• Welke maatschappelijke partners zijn betrokken? Welke niet?
• Waaruit bestaat het maatschappelijke speelveld?
• Welke gevolgen kan de opgave hebben als er niets wordt gedaan?
• Wat zijn gevolgen op de korte en lange termijn (‘timeprint’)

Morele kaders

• Wat zegt mijn eigen geweten?
• Wat wordt door wie als rechtvaardig beschouwd?
• Wat is in dit geval het juiste om te doen, ongeacht alle andere kanten?
• Verloopt het proces tot nu toe menswaardig?
• Welk appèl wordt er op mij gedaan?

Juridische kaders

• Welke kaders stelt de (grond)wet aan deze opgave?
• Welke regelgeving is nog meer aan de orde?
• Hoe kijkt een jurist naar deze opgave?
• Waar zit het rechtmatige het rechtvaardige in de weg? Of juist andersom?

Ambtelijke kaders

• Hoe is de interne organisatie vormgegeven?
• Met welke afdelingen of departementen wordt samengewerkt
• Wat betekent ‘ambtelijk vakmanschap’ bij deze opgave?
• Welke interne expertise is ingewonnen?
• Welke ambtelijke rollen zijn er te onderscheiden?

Financiële kaders

• Welke budgetten zijn beschikbaar?
• Op welke criteria wordt deze opgave uiteindelijk afgerekend?
• Welke financiële gevolgen gaat de opgave hebben op de lange termijn?
• Hoe kijkt een controller naar deze opgave?

Politieke kansen

• Inventariseer wat de politieke partijen precies hebben opgeschreven over de opgave!
• Neem de tijdsimpact mee: hoe lang de aanpak van de opgave doorwerkt!
• Bedenk waarom deze opgave belangrijk is voor een politicus!

Maatschappelijke kansen

• Denk ook aan de maatschapppelijke impact, op de korte en lange termijn!
• Denk ook eens ‘vanuit de burger’ en wie dat bij deze opgave is!
  Maak één of meer ‘persona’s’ van elke betrokken partij om in hun schoenen te stappen!
• Maak eens een rondje langs de velden: buiten!

Morele kansen

• Hanteer een meervoudig perspectief, niet vanuit één enkel perspectief
• Organiseer eens een moreel beraad!
• Neem ook jezelf mee als mens!
• Neem het eigen geweten eens als uitgangspunt!

Juridische kansen

• Kijk niet enkel naar de beperkingen van de wet, maar ook naar de mogelijkheden!
• Maak een afspraak met een jurist om te onderzoeken waar nog rek zit!
• Zet alle vigerende wet- en regelgeving eens op een rij

Ambtelijke kansen

• Bepaal welke onbenutte vermogens en middelen er intern ter beschikking staan!
• Maak eens een rondje langs collega’s die eerder met dit bijltje hebben gehakt!
• Duik eens in de archieven om te leren van het verleden!
• Gebruik de ambtseed als kader én kans!

Financiële kansen

• Bedenk waar nog meer ‘potjes’ te vinden zijn!
• Er zijn vast ergens kosten te besparen!
• Het doel kan vast ook zonder geld worden behaald!
• Denk eens vanuit de planning & control cyclus!